23 november 2003 - Jo Swaen

De markt voor Telecommunicatie diensten, in het bijzonder de markt voor vastnet gebonden spraaktelefoondiensten, staan voor een omvangrijk consolidatieproces. Hoewel die consolidatie al in 1999 werd verwacht, kwam o.a door de euforie van het jaar 2000 van de financiële markten, die vooral voor de telecommunicatie grootmoedige financieringsmogelijkheden boden, daar niets van terecht en is de situatie daarna duidelijk verslechterd door het feit dat een aantal aanbieders prijzen hanteerden die zo laag waren dat ze bijna gelijk waren aan de kostprijs. Geen enkele van de aanbieders schreef zwarte cijfers, zo blijkt uit gegevens van de monopoliecommissie in 2001 (Unsicherheit und Stillstand, Monopolcommission; en ook Neumann in WIK Newsletter nr 43, juni 2001). Van de niet minder dan ongeveer 100 ondernemingen met een bepaald marktaandeel werd niet minder dan 80% bedreigd door een faillissement.

Het consolidatieproces werd ook bevorderd door het feit dat de energiebedrijven.door de 'monopolcommission' werden verplicht.de door hen gestichte telecom bedrijven los te koppelen van de energiebedrijven en onder te brengen in aparte ondernemingen of daadwerkelijk te verkopen. Dit om te verkomen dat er via hun bedrijven een monopolie positie zou ontstaan.

Zo heeft de van RWA en VEBA gemeenschappelijk beheerste 0.tel.0 communications GmbH & Co. het vaste bedrijfsnetwerk, en ook de merknaam aan Mannesmann Arcor AG & Co, overgedaan, VEW de dochter Telnet aan het Nederlandse Versatel en E.O.N.heeft het in München werkzame bedrijf Viag Intercom overgedaan aan Britisch Telecom

Na de overname van Mannesmann AG door Vodafone Airtoch Plc. Wordt Acor nu door Vadofone en de Deutsche Bahn AG beheerst. In de herfst van 2001 had Arcor aangekondigd , dat de tot dan toe nog zelfstandig opererende o.tel.o GmbH te integreren. Daar zijn in het begin van 2001 bijgekomen Star Telecom, Callino, Teldafax en Viatel.

Bij de city en regionale carrier was en is er zowel sprake van een trend naar Coöperatie als ook van Concentratie, om de voorhanden zijnde Netinfrastructuur beter te gebruiken. In de loop van 2000 en 2001 vonden er een aantal samenwerkingsverbanden en overnames plaats door aanbieders die in heel Duitsland actief zijn.

Vanaf 2001 zijn onder andere te noemen de overname van Netcom Kassel door Arcor, van Wücom Würzburger Telekommunikationsgesellschaft door Arcor, van NetCollege door Callehan, van Hansenet door Telecom Italië in 2003 zoals ook het samengaan van vijf city carrier :TeleBel (Wuppertal), CNE Telecommunikation (Essen), Citykom (Münster), MEOCOM (Oberhausen) en TeleLev (Leverkusen) tot Tropolys. Daarbij hebben zich aangesloten de plaatselijke carriers van Dresden, Frankfurt aM, Hanau, Leipzig, Mainz, Postdam und Saarbrücken en ook ElisaNet.

Daarnaast zijn er Coöperaties in zo genoemde Ondernemingsverbanden ontstaan zoals RegioNet.

Het ondernemersverband RegioNet bestaat uit negen grote regionale telekommunicatiebedrijven EWE TEL (Oldenburg), HanseNet (Hamburg), ISIS (Düsseldorf), NetCologne (Köln), tesion (Stuttgart), versatel (Dortmund), BerliKomm (Berlin), KomTel (Flensburg) en M"net (München) bundelen gezamenlijke interessen onder waarborging van de zelfstandigheid van de ondernemingen die met elkaar samenwerken.Op 1 september 1999 sloot men alle netwerken aan elkaar. Met de samensmelting is het mogelijk, op grond van de eigen infrastructuurverbindingen 90% van de Teilnehmeranschlüsse door het eigen RegioNet uit te voeren. Hetgeen tot grote kostenbesparingen leidt.
Ongeveer 40 miljoen inwoners van de Bondsrepubliek kunnen nu gebruik maken van het Regionet en daardoor een vrije keuze maken. De bedrijven van Versatel Deutschland die deel uitmaken van het regionet zijn : Tesion, KomTel en Versatel.

Achtereenvolgens bekijken we de resultaten van de deelnemers van Regionet.
Berlikomm heeft als aandeelhouders Land Berlin voor 50,10% en BWB Beteiligungs AG voor 49,90%( Na bestudering jaarverslag 2002 blijkt daarachter schuil te gaan sinds 1999 RWE/Vivendi)

Voor BerliKomm blijkt 2002 een zwaar jaar geweest te zijn.(voor de andere jaren zijn geen gegevens te vinden).Ondanks een omzetstijging van 30% behaalde men volgens het jaarverslag een negatief resultaat van 29,555 miljoen euro. Onder leiding van de Berlinwasser Holding werd een omvangrijk Herstructureringsprogramma gestart. Blijkbaar ontbrak het aan een interne kostenbewakingstructuur.en men hoopt door een toename van het aantal afnemers een positieve ontwikkeling te kunnen doormaken de komende jaren. Het doel is echter om BerlinKomm Telekommunikationsgesellschaft te verkopen.

EWE TEL is een 100% dochteronderneming van de energieleverancier EWE Aktiengesellschaft. EWE Tel heeft een netwerk dat 18,500 km lang is en meer dan 133,000 deelnemersaansluitingen. Ewe Aktiengesellschaft heeft inmiddels ook een andere telecom ondernemingen overgenomen Nordcom, Osnatel en Brekom.

EWE TK gruppe	Netwerk in km	Omzet	Mede-werkers	Deelnemers aansluiting	Dsl aan- sluitingen	Wetbewer ber DT
EWE TK gruppe
2001		144,0	400	140,000
2002	21,900	213	854	198,000		800,000
EWE tel
2000	18,500	60	350	60,000
2001		99	444		54,000
2002		143	476	133,000	90,000
Nordcom
2000		18	150
2001	2200	28,0		25,000
2002		41,8	185	37,000
Osnatel
2002		12,8	93	18,300
Brekom
2002	1593#	15,4	95

Persbericht Die Welt, 31juli 2003: Telecom Italia heeft Hansenet geheel overgenomen

Het Italiaanse Telecombedrijf Telecom Italia heeft het Hamburgse Hansenet voor ongeveer 250 miljoen Euro volledig overgenomen. Een overeenkomst daarover is gesloten met de Milanese meerderheidsaandeelhouder e Biskom. De Milanese firma had in 2000 voor een bedrag van € 290 miljoen een aandeel verworven van 80%. De overige 20%, waarvoor e. Biscom een koopoptie had, waren in handen van de Hamburgse Elektriciteitswerke AG.(HEW).Hansenet Telecommunication GmbH, dat zich in Duitsland als grootse Breedbandaanbieder naast Deutsche Telecom ziet, past in de strategie van Telecom Italia: Het Concern wil zijn breedband onderneming, in het bijzonder in Europese steden, vergroten en alleen daarin al tot 2005 € 500 tot € 600 miljoen investeren.

Hansenet	OMZET	EBITDA	ADSL	PRIVAT	SCHAFTS	KLANTEN
2000	44,5			8,500	3,400	11,900
1Q 01
2Q 01
3Q 01 € 46
4Q 01	19,0
2001	65,0	(19,9)	16,000	26,500	7,500	34,000
1Q 02	19,0			34,200	7,900	42,100
2Q 02	19,0	(6,1)1H02				52,500
3Q 02	22,0	1,3	35,000	51,400	9,700	61,100
4Q 2002	23,0	3,1
2002	83,0	(1,7)	40,000	59,900	10,600	70,500
1Q 03	23,6		45,000			75,900
2Q 03	23,9	6,9 1H03	54,000	70,5000	11,100	81,600

Onderdeel van de Arcour groep is Isis Aandeelhouders van Isis zijn: Arcor AG & Co. KG (74,9%); Stadtwerke Düsseldorf (22,5%); Stadtwerke Neuss (2,6%)

ISIS	Omzet	Omzet per jaar	Investering glasnet	Verhuur glasvezelnet	Glasnet  km	Ebitda per jaar	Ebit Per jaar
1998		23,8				(14,8)	(24,4)
1H 99	15,86
2H 99	24,57	40,4	153,53		800	(13,9	(28,7)
1H 00	26,1			9,9
2H 00	31,8	57,9				(1,8)	(22,5)
1H 01	38,0			19,0	900
2H 01	42,5	80,5				17,7	(6,1)
1H 02					1000
2H 02/3		83,0				25,2	(2,7)
1H 03
2H 03		101,0			1200	34,4	2,4

2H 02/3 verandering in boekjaar vanaf 1-4-2002 verklaart verschuiving van opbrengst

M net Telekommunikation für München & Bayern

De aandeelhouders zijn:die Stadtwerke München GmbH, die Bayerische Landesbank Girozentrale und die Stadtsparkasse München.

Bezit een glasvezelnet van meer dan 1140 km dat per jaar met meer als 100 km wordt uitgebreid. Opgericht in 1996 schrijft M net al sinds 1999 zwarte cijfers. In het jaar 2002 bedroeg de winst voor belasting ca € 4,7 miljoen bij een omzet van ca. € 48,55 miljoen en een balanstotaal van ca € 55,08 miljoen.

M Net	Omzet	Winst voor tax	Invest.	Mede-werkers	Kunden prive	Geschafts kunde
1997	0,610	(1,569	3,595	17
1998	4,874	(0,554)	9,124	30
1999	11,747	0,164	13,913	45
2000	27,710	5,074	12,677	70
2001	41,413	7,999	13,096	86
2002	48,545	4,708	17,580	119	10,000	1800

NetCologne Gesellschaft für Telekommunikation mbH

Regionale Telekommunikationsgesellschaft im Regierungsbezirk Köln Aandeelhouders GEW Köln AG (64,9%) Stadtsparkasse Köln (25,1%) Kreissparkasse Köln (10,0%)

Stadwerke  Köln GmbhH	NetCologne 64,9% Winst/verlies	NetCologne 100% Winst verlies	NetCologne Omzet
1998	(19,291)	(29,724)
1999	(19,977)	(30,781)	59
2000	(26,389)	(40,661)	82
2001	(35,907)	(55,327)	102
2002	(21,380)	(32,943)	122

Bronnen Jaarverslagen: Stadwerke Köln GmbH 1998,1999,2000,2001 en 2002

NetCologne	Omzet
1999	59
2000	82
2001	102
2002	122
2003	142#
Investeringen	256
Glasvezelkabel In km	2000
koperkabel	2200
telefonkunden	130,500
Internetkunden*	112,000
DSL kunden*	45,000
Breedband Vertragskunden*	119,000

# verwachting *per 1 oktober 2003

Totaaloverzicht omzet RegioNet

OM- ZET	BERLI-KOM	EWE TEL	HANS ENET	ISIS	M  NET	NET-COLOG	KOM TEL	VEW  TELN	VERSA GERM	TE    SION	SOM
1999					13,9	59,0				51,0
2000		60	44,5	40,4	12,7	82,0	38,0	26,2	53,9	73,0
2001	37,0	99	65,0	57,9	13,1	102	55,3	24,8	80,1	89,5
2002	54,70	213++	83,0	83	17,6	122	>>>>>	->>>>	107,3
2003	57,0#	220#	96,0#	101#	21,0#	142#			186#	<<<<<	823,0#

# VERWACHTING ++ NordKom, Ostracel en Brekom zijn in 2002 geïntegreerd met EWE Tel in EWE AG

Overzicht Ebitda gegevens en winst/verlies RegioNet

EBITDA	HANSE- NET	ISIS	VERSA GERM	Winst/ Verlies	M-Net	NetCo- logne	Berli- komm
1998		(14,8)			(0,554)	(29,724)
1999		(13,9)			0,164	(30,781)
2000		(1,8)	(57,847)		5,07	(40,661)
2001	(19,9)	17,7	(27,233)		7,99	(55,327)
2002	(1,7)*	25,2	(23,27)		4,70	(32,943)	(29,555)
1H2003	6,9
3Q 2003			12,883
2003		34,4#

# VERWACHTING * POSITIEF VANAF 3Q 2002

Samenwerkingsverband genoemd Tropolys, concurrent van Versatel Deutschland

Tot het Tropolys verbond horen: chemtel* (Chemnitz), citykom (Münster), cne (Essen), ddkom (Dresden), hlkomm (Halle, Leipzig), hukom (Hanau), jetz (Jena), mainovatk (Frankfurt), mainzkom (Mainz), meocom (Oberhausen), pulsaar (Saarbrücken), telebel (Wuppertal), telelev (Leverkusen) und tnp (Potsdam).

In het begin van 2002 werd Tropolys een volledige dochter van Elisa Kommunication GmbH. Dat is de reden dat ik de resultaten voor 2002 niet heb opgenomen gezien het feit dat de cijfers dan niet vergelijkbaar zijn. Cijfers afkomstig van financiële gegevens van Elisa Communications Corporation een groep welke een notering heeft aan de Helsinki Exchanges ( De groep had in 2002 een omzet van € 1,56 miljard)

TROPOLYS	OMZET
1Q 02	27,0
2Q 02	28,5
3Q 02	31,0
4Q02	32,0
2002	118,0
1Q 03	32,4
2Q 03€ 66,5	34,1
3Q 03

Vanaf 4Q 2002 was EBITDA positief en EBIT zal in de loop van de eerste helft van 2004 positief zijn

Afrondende conclusies Perspectieven Versatel Deutschland deel 2:

1) In 2001 werd niet minder dan 80% van de bedrijven in de sector met faillissement bedreigd.
2) Door Consolidatie, Concentratie en Coöperatie lijkt de sector er veel beter voor te staan al is het proces nog in volle gang.
3) Het samenwerken in regionale verbanden leidt zonder twijfel tot grote voordelen voor de deelnemers, waarbij men de eigen zelfstandigheid niet hoeft op te geven.
4) De grootste winst wordt behaald doordat men de onderlinge netwerken aan elkaar heeft gekoppeld waardoor men in staat is de 'monopolist' DT(ondanks de liberalisering van de telecom markt in Duitsland vaak optredend als monopolist) concurrerend tegemoet te treden.
5) Inmiddels kan het Regionet zo'n 40 miljoen Duitsers alternatieven aanbieden en de voorhanden infrastructuur dekt ongeveer 90% af van de 'Teilnehmeranschlüsse' waardoor men die niet meer aan DT hoeft te betalen. Een aanzienlijke besparing.
6) In vergelijking met de deelnemers in het RegioNet en Tropolys behaalt Versatel Deutschland de meeste omzet.
7) In 2003 telde bij die omzet maar 3 kwartalen mee van Tesion en Completel, daar beide bedrijven pas in het 2 kwartaal 2003 werden geconsolideerd. Was dat per 1 januari 2003 gebeurd dat was de omzet uitgekomen op rond € 215 miljoen tegen nu € 186 miljoen(verwachting)
8) Het RegioNet is in staat om diensten aan te bieden via de eigen infrastructuur.
9) Bij de deelnemers aan het RegioNet bevinden zich zogenaamde grote city carrier, zoals HanseNet, NetCologne, Isis, EweTel en Versatel Duitschland die elk boven de € 100 miljoen euro omzet genereren. Dat geldt tevens voor Troplys dat niet deelneemt aan het RegioNet.
10) Opvallend is de winstgevendheid van de kleine city carrier M-Net. Bij een omzet van € 17,6 miljoen behaalde men een winst voor belasting in 2002 van € 4,7 miljoen. Hieruit blijkt dat kleine city carrier wel degelijk winstgevend kunnen werken in een klein gebied.
11) EwEtel, ISIS, Versatel Deutschland en Tropolys zijn inmiddels alle vier in staat positieve resultaten te behalen (in 2003) en geven aan in 2004 winst te zullen gaan genereren( wellicht het ene bedrijf een kwartaal eerder dan de ander).
12) Dat betekent dat men een positieve cash flow aan kan wenden om in de huidige situatie hun belangen uit te breiden.
13) Dat geldt niet ten aanzien van NetCologne. Om achter de juiste cijfers te komen was een ware zoektocht. Maar kijkend naar de ontwikkeling van NetCologne is toch te zien dat men op de goede weg is.
14) De markt in Duisland is bij uitstek geschikt voor Versatel om de belangen uit te breiden.
15) Stellen dat DT nog 99% van de markt in handen heeft in Duitsland is een generalisatie die ontkent dat regionale samenwerkingsverbanden in staat blijken, ondanks tegenwerking van DT, hun marktaandeel te vergroten.
16) Uit een Research bericht van de Deutsche Bank van 20 maart 2003 blijkt: "Die Deutsche Telekom domineert noch steeds de markt in Duitsland. Hoewel 250 ondernemingen via het Duitse Net Spraakdiensten aanbieden, is 75% daarvan in handen van de voormalige monopolist, bij interregionale en buitenlandse gesprekken 60% en in het zogenaamde 'Órtsnetz'95%. Uit die gegevens blijkt dat de EU richtlijnen in Duitsland zeer langzaam worden geïmplementeerd.
17) Dat de liberalisering zich verder zal ontwikkelen geeft de concurrerende aanbieders in Duitsland de mogelijkheden om verder te groeien in omvang en winstgevendheid. Dat Versatel Deutschland daar een rol in zal vervullen is een understatement.